Tips bij de moeilijkste boodschap ooit: hoe vertel je je kind dat jullie gaan scheiden?

Een kind wil niet horen dat zijn ouders gaan scheiden. Kinderen kiezen niet voor een breuk tussen hun ouders.   Integendeel : het liefst van al zouden ze hun ouders samen zien, maar dan wel in rust en vrede. Want ruzies doen een kind minstens evenveel  pijn als de scheiding zelf.

Wanneer ouders uit elkaar gaan, verandert het leven van een kind ingrijpend. Daarom is hoe je de scheiding vertelt minstens zo belangrijk als wat je vertelt.

Op de website van "KIDSINBETWEEN" vonden we een ontroerende wensenlijst van een kind wiens ouders gaan scheiden.
Het is geen lange wensenlijst, wel een lijst die tot de verbeelding spreekt. Ook een oproep aan vader en moeder om de kinderen te ‘erkennen’ in wat ze meemaken als vader en moeder samen met de kinderen GEEN gezin meer zullen vormen.

Deze wensenlijst vormt de basis voor onderstaande kernboodschappen én praktische tips voor ouders.

Drie kernboodschappen die elk kind nodig heeft

Wanneer ouders geen duidelijk verhaal geven, maakt een kind er zelf één. En dat verhaal gaat vaak over schuld, angst en onzekerheid.  Het is meestal een negatief verhaal, zelden positief.

Daarom zijn deze drie boodschappen cruciaal:

1. "Dit is niet jouw schuld"

Zorg ervoor dat je kind begrijpt dat het niets had kunnen veranderen aan deze situatie.     Kinderen zoeken vaak verklaringen bij zichzelf - “Ik ben niet flink genoeg geweest", “Ik heb te veel ruzie gemaakt.”, ...

Het is daarom heel helpend om, op maat van je kind, uit te leggen waarom jullie als partners uit elkaar gaan en duidelijk te benoemen dat dit niets met het kind te maken heeft. 

Aarzel niet om deze boodschap te herhalen in de weken die erop volgen.   

2. "We houden allebei van jou en blijven samen voor je zorgen"

Ook al wonen jullie straks in twee huizen, jullie blijven samen ouders.  Dat geeft een kind veiligheid en continuïteit.   Zorg dat het kind dat ook begrijpt.

Een kind kan zich afvragen : “Als mama en papa elkaar niet meer graag zien, ben ik misschien de volgende …“

Om deze boodschap kracht bij te zetten is het ook belangrijk om als ouders samen in alle rust aan een kind te vertellen wat er gaande is en dat jullie uit elkaar gaan, terwijl jullie benadrukken: “we blijven er allebei voor jou”

3. "Je hoeft niet te kiezen!"

Een kind mag van beide ouders houden, zonder schuldgevoel.
Zo voorkom je een loyaliteitsconflict, één van de zwaarste lasten voor kinderen bij scheiding.

Van wensenlijst van een kind naar do's& don'ts voor ouders

De wensen van kinderen laten zich vertalen naar volgende concrete handvatten voor ouders.

DO'S - Wat helpt je kind echt?
  1. Vertel als ouders samen in alle rust aan een kind wat er gaande is en dat jullie uit elkaar gaan.  
  2. Geef één duidelijk verhaal.
    Leg uit waarom jullie als partners uit elkaar gaan en geef nadrukkelijk aan dat dit niets met het kind te maken heeft.
  3. Praat met het kind over de gevolgen van de scheiding en bereid hem of haar voor op wat er komen gaat. Hou het positief: vertel wat niet verandert: de school, de vriendjes, de hobby’s, ….
  4. Luister meer dan je praat.
    Zorg dat een kind de eigen gevoelens en onzekerheden kan uiten en luister goed naar wat het kind te zeggen heeft. De stem van het kind is immers de sleutel naar de onbezorgde toekomst van het kind.  
  5. Geef erkenning aan de gevoelens van je kind.
    Je hoeft de emoties van je kind niet te temperen.    Uitspraken als “Je hoeft niet verdrietig te zijn, alles komt goed” kunnen (hoe goedbedoeld ook) het bestaansrecht van die emotie onder druk zetten.    Wat helpt, is erkenning: “Ik zie dat je verdrietig bent. Dat mag.”
  6. Geef aan dat er rekening wordt gehouden met de geuite wensen van het kind en kom deze afspraken ook daadwerkelijk na. Dit betekent niet dat de kinderen beslissen, maar luister wel naar wat ze belangrijk vinden.
  7. Probeer de scheiding rustig en stapsgewijs te laten verlopen zodat een kind kan wennen aan de situatie.
  8. Blijf open en eerlijk communiceren met een kind en blijf herhalen wat belangrijk is
    • Het is niet jouw schuld
    • We houden allebei van jou en zijn er voor jou
    • je hoeft niet tussen ons te kiezen  
  9. Houd het kind buiten de conflictsituatie van jullie als partners, hoe moeilijk dit soms ook is. Een kind mag geen boodschapper, bemiddelaar of vertrouwenspersoon worden.
  10. Zeg geen slechte dingen over elkaar tegen een kind en zorg ervoor dat een kind niet hoeft te kiezen tussen jullie als ouders.  Je kind bestaat uit jullie allebei. Slecht praten over de ander, raakt ook je kind. 
  11. Denk en handel als ouders, ook na de breuk
    Ondanks dat jullie als partners uit elkaar gaan, jullie zullen altijd de ouders blijven van het kind. Houd dit voortdurend in gedachte en handel hier ook naar.
DON'T - Wat je beter niet doet !

Deze goedbedoelde maar schadelijke boodschappen verwarren of belasten kinderen:

  1. Zeggen dat jullie niet meer van elkaar houden
    Dat kan angst oproepen: “Hou je dan ooit ook niet meer van mij?”
  2. Zeggen dat jullie vrienden blijven als dat niet klopt.
    Kinderen voelen spanning feilloos aan. Eerlijkheid is belangrijker dan mooie woorden.
  3. Twee verschillende verhalen vertellen.  Dat zet een kind klem tussen beide ouders en dan geef je ruimte voor twijfel onrust en het zoeken van de schuld bij zichzelf.
  4. In slachtoffergedrag gaan. 
    Wanneer je zelf gekwetst of eenzaam bent, kan het heel begrijpelijk zijn dat je steun zoekt, ook bij je kind.
    Toch is het belangrijk om te onthouden:  een kind mag niet in de rol van trooster of bondgenoot van een ouder terechtkomen. Dat legt een last op schouders die daarvoor te klein zijn.
    Wat kinderen wél nodig hebben, is de ruimte om gewoon kind te blijven, zonder verantwoordelijk te worden voor het verdriet van hun ouder, en zonder zich tegen de andere ouder te moeten afzetten.
  5. Onmiddellijk verhuizen na de scheidingsmelding. Te veel veranderingen tegelijk ondermijnen het gevoel van veiligheid. Laat kinderen wennen aan de situatie.
  6. Denken: “het gaat goed met onze kinderen, ze zeggen niets en lijken helemaal OK”  Kinderen tonen vaak niet wat ze voelen. Blijf checken, blijf praten. Blijf nabij. 

En tot slot.
Wat het beste is voor jullie kinderen, hoeft geen beslissing van een derde te worden.
Vaak ligt de grootste kracht net in wat ouders samen kunnen dragen en beslissen.

Wanneer ouders samen verantwoordelijkheid nemen, ontstaat er vaak meer ruimte voor maatwerk in het belang van hun kinderen. Zorg voor een goede overeenkomst met aandacht voor alle aspecten van een degelijke ouderschapsovereenkomst:

  1. - gezamenlijke gezagsuitoefening,
  2. - flexibele verblijfsregeling,
  3. - degelijk uitgewerkte onderhoudsbijdrage-regeling,
  4. - goed uitgewerkte fiscale regeling
  5. - onderlinge afspraken in een ouderschapsplan.

Bij NEO Bemiddeling helpen we jullie om in alle rust te kijken welke afspraken vandaag het meest steunend zijn voor jullie als ouders en voor jullie kinderen.
Een blijvend ouderschap is misschien wel het mooiste houvast dat je hen in deze periode kan geven.

Je relatie met je (ex) partner staat onder druk en hunkert naar harmonie!  Weet je niet hoe je dat nog kan bereiken?

Met een gesprekje van 5 minuten zet je de eerste stap.

Twee tafeltjes met daarop allerlei boeken over Bemiddeling en een boekt in een glazen vaas